Trong vòng 10 tuần lễ, kể từ ngày 13 tháng Ba đến ngày 10 tháng Năm, năm nay, Việt Nam có duyên lành đảnh lễ pho tượng nặng 4 tấn rưỡi, cao 3m5. Phật sẽ viếng Đà Nẵng, Vũng Tàu, Saigon, Hóc Môn, Đồng Tháp trước khi đi Úc, Đài Loan, Tân Tây Lan và Hoa Kỳ.

Không biết tự bao giờ, trời đất đã tặng cho Canada một thềm nephrite cực lớn. Thềm ngọc này như công chúa ngủ trong rừng mãi đến 1955, thời điểm “Đi Tìm Ngọc”, giống như California Gold Rush năm 1948. Mỏ nephrite thuộc British Columbia, cách thành phố Juneau-Alaska, 100 dặm về phia đông. British Columbia tự nó đã là một viên ngọc biếc với dẫy quần sơn xanh ngắt đội mũ tuyết trắng xoá chiếm tới 75% diện tích toàn tỉnh. Trong năm, công nhân chỉ có thể làm việc chừng 60 cho đến 90 ngày hè, khi nhiệt độ từ 72° đến 83°F. Mỗi năm, Jade West xuất cảng khoảng 100 tấn nephrite sang Trung Hoa.

Nephrite cuả British Columbia thuộc loại tuyệt hảo, giá cả đứng đắn, không bị làm giá trời ơi đất hỡi kiểu thương mại Trung Hoa, nghĩa là thêm thắt “miếng ngọc này lên nuớc, đây là kẹp tóc của Từ Hi hồi còn hái dâu”.

Năm 2000, công ty tìm đuợc một khối đá vĩ đại hội đủ ngọc tính: độ cứng rất cao, màu sắc thuần khiết đến nỗi được đặt tên Polar Pride. Điều gây chấn động, Polar Pride nặng tới 18 tấn. Giám đốc Kirk Makepeace, khôn ngoan và khiêm nhường, quyết định không xẻ khối đá này thành mảnh nhỏ làm nữ trang hay đồ cổ ngoạn, mà “để cho thế giới quyết định, bởi đây là một tặng vật của thiên nhiên, báu vật chung của loài ngưòi, nơi xứng đáng nhất là viện bảo tàng”.

…đến “Phật Ngọc cho Hoà Bình Thế Giới”

Ở một nơi xa, trong giấc mơ, Lạt Ma Zopa Rinpoche đã thấy một khối ngọc sáng trên xứ Canada. Lạt Ma khuyến khích phật tử phát tâm khởi xướng tìm khối ngọc ấy và dựng một pho tượng, ước mong ánh sáng của Phật ngọc sẽ mang niềm an lạc, ngăn chận những huỷ hoại tàn phá, kể cả chiến tranh.

Ông bà Ian Green, người Úc, qui y từ 35 năm, là chủ tịch Hiệp Hội Đạt Lai Lạt Ma ở Úc đã thuận duyên với công trình bắt nguồn từ giấc mộng của vị Lạt Ma. Tuy vậy diễn tiến ra sao, giá cả thế nào, được hoàn toàn bảo mật, khác với những vưu vật khác, có lẽ vì tôn trọng tính linh thiêng của tôn giáo và sự kín đáo của nhũng người tặng dữ. Trong trao đổi riêng với Makepeace, ông cho hay toàn thể khối ngọc được chở tới Thailand, Jade West không giữ lại một mảnh nào.

Polar Pride bắt đầu một cuộc hành trình đầy vinh dự: khối đá đuợc vận chuyển từ Van Couver tới Bangkok tháng 12 năm 2006. Sau nhiều phân vân và chọn lựa, rốt cuộc tượng Phật tại bảo tháp Mahabodhi ở Bodh Gaya, Ấn độ , đuợc chọn vì tín đồ đã quen với dáng ngồi, nét mặt, nụ cười của pho tượng này. Dẫu vậy, không phải thợ nào cũng tạc tượng đuợc, nhất là tượng Phật.

Đầu năm 2008, công ty Jade Thongtavee của ông Boonthong Yotharvut bắt tay vào việc chạm khắc mô hình hai pho tượng. Pho nhỏ cao 1 mét di tặng cho nước Thái, pho lớn 3 mét rưỡi, chính là Phật Ngọc cho Hoà Bình Thế Giới. Cuối năm 2008, hai pho Phật ngọc hiện ra, xanh thăm thẳm, loang loáng bóng. Khối đá vô tri từ đây mang trọn niềm kiêu hãnh của nghệ thuật chạm khắc và hào quang của thế giới tâm linh tràn đầy Phật tính. Chỉ riêng về nghệ thuật, pho tượng đẹp đến những ý tình ngỗ nghịch lắm cũng tự cúi đầu, rung động trước tài hoa của người nghệ sĩ.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Mua bán thế này không khác gì đánh bài. Vì chỉ được xem những khối ngọc này từ một lỗ nhỏ xíu đục bằng búa sơ sơ bên ngoài. Người mua không hề có ý niệm gì về màu sắc, giá trị bên trong: sẽ là một khối ngọc xanh jadeite đáng giá hay chỉ là một khối đá trắng lốm chốm những vết nâu như rỉ sắt. Các tay buôn ngọc mua theo bản năng và thời vận. Có thể trúng lớn, cũng có thể mất đi hàng trăm ngàn đô la trong nháy mắt.

Những khối đá lớn từ Siberia, Alaksa, Korea, British Columbia, dễ thấy bên trong hơn, thuờng được xẻ từ những khối khổng lồ. Những khối này được chở tới Trung Hoa, vì chỉ nơi đây, mới có nguời thợ cực kỳ khéo biết mài dũa, và đồng thời Trung Hoa cũng là thị trừơng tiêu thụ lớn nhất thế giới.

Khối đá sẽ đựoc chia thành những miếng nhỏ hơn. Miếng có màu đẹp nhất đuợc chọn làm nữ trang. Ngoài ra được đục đẽo mài dũa thành thắt lưng, kẹp tóc, trâm cài, lọ hoa, trái cây, linh vật, bát đĩa, bình trà, ly tách, … nhất là tượng Phật Bà, Phật Thích Ca, Phật Di Lặc.

Người Trung Hoa tin rằng tượng Phật Bà bằng ngọc để trong phòng làm sạch không khí và làm tan biến mối giận hờn. Thật hư ra sao, Phật Bà làm thinh không nói.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy

Xin phép được trở lại trong những bài tới về ngọc Meso-America, ngọc Burmese và ngọc Khotan ở Trung Hoa. Ngọc được ưa chuộng ngay từ buổi bình minh của nhân loại. Loài ngưòi lúc đó đã biết dùng loại đá rất cứng này làm rìu, dao, mặt nạ, đồ thờ tự. Mãi đến 1863, nhà khoáng-vật học nguời Pháp, Alexis Damour mới khám phá ra jadeite và nephrite là hai khoáng chất hoàn toàn khác nhau, dù có cùng đặc tính là cứng hơn thép. Từ đó, mỗi giới sử dụng tên gọi khác nhau. Khoa hoc phân biệt jadeite – ngọc cứng- và nephrite – ngọc mềm. Với nghệ sĩ, như chuyên viên chạm khắc, nguời vẽ kiểu, họ phân biệt jadeite jade và nephrite jade để dùng dụng cụ và quí kim thích hợp. Chủ tiệm nữ trang hay giới buôn bán mập mờ gọi chung chung là jade. Người Trung Hoa gọi là “cẩm thạch” cho tất cả những viên đá xanh có thể chạm khắc. Thị trường Việt cũng gọi theo: ngọc, ngọc bích, cẩm thạch cho tất cả những viên đá xanh xanh đến từ Trung quốc.

Jadeite được khai thác từ Myanmar, Burma, San Benito/California, Guatamala, Japan, Kazakstan, Russia, Switzerland, Turkestan. Nephrite tìm thấy ở Australia, Alaska, Brazil, British Columbia, California, China, Lake Baikal Reg, New Zealand, Wyoming, Mexico, Russia, Southern Rhodesia và Taiwan. Hiện nay, Canada là nguồn cung cấp nephrite cho thế giới nữ trang và cổ ngoạn. Giữa những người buôn bán đá quí, chỉ cần nói xuất xứ của khối đá, là biết đó là nephrite hay jadeite, không dám xí gạt như với các xuân thì mua sắm nữ trang.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy